Inhoudsopgave

Het is een bekend gegeven dat ziek-zijn — en dus ook diabetes — een grote invloed kan hebben op lust, verlangen en beminnen. Maar het hoeft niet! Het merendeel van de diabetespatiënten heeft een prima seksleven. En met wat creativiteit, medicijnen en een open mind is dat voor vrijwel iedereen weggelegd.

In dit artikel bespreken we de meest voorkomende seksuele klachten bij mannen én vrouwen met diabetes, en geven we concrete tips om er mee om te gaan. We beginnen met het verhaal van Mark en Barbara — want daar begint het altijd mee: bij twee mensen die er samen uit moeten komen.

Illustratie bij informatief artikel over diabetes en seks bij De Paarse Keizerin met medisch advies

Eerst het verhaal van Mark en Barbara

„Uw suikers en bloeddruk zijn omhoog gegaan en u bent 10 kilo aangekomen sinds ik u voor het laatst zag," zei de dokter. „Wat is er gebeurd?" „Ik weet het niet," antwoordde Mark. „Ik voel me somber. Al dat oefenen en het constant controleren van mijn bloedglucose lijkt de moeite niet waard. Ik vond het een moeilijk jaar." „Dat klinkt alsof u depressief bent," zei de dokter. „Hebt u problemen op het werk?" „Nee." „Op het sociale vlak?" „Nou, we gaan niet zoveel meer uit." „En hoe gaat het thuis met Barbara?" Na enig aandringen bekende Mark dat ook die relatie te lijden had onder zijn somberheid. Hij had geen enkel verlangen meer naar seks met zijn vrouw. Toen de dokter vroeg of hij wel een erectie kreeg, antwoordde Mark na lang aarzelen dat het hem steeds vaker niet meer lukte om een erectie te krijgen. Sterker nog, hij was al gestopt met pogingen tot seks.

„Met Barbara en Mark kwam het gelukkig goed. Ze spraken uiteindelijk hun problemen uit en gingen samen naar een seksuoloog. Die gaf hun concrete tips en oefeningen. Na een paar maanden was hun seksleven weer op de rit."

Problemen zoals bij Mark en Barbara komen vaker voor dan u denkt: een medische aandoening zoals diabetes veroorzaakt seksuele problemen, en daarover wordt niet gesproken — niet thuis en niet in de spreekkamer. Al snel is het seksleven een vage herinnering. En dat is natuurlijk eeuwig zonde.

Mannen, diabetes en seksualiteit

Erectiestoornissen

Erectiestoornissen zijn het meest voorkomende probleem bij mannen met diabetes. Veel mensen denken dat diabetes automatisch leidt tot impotentie. Er zijn ook mensen die denken dat het zo'n vaart niet zal lopen. De waarheid ligt ergens in het midden. Ongeveer de helft van de mannen met diabetes krijgt in de loop der tijd te maken met erectieproblemen. Erectiestoornissen zijn vaak een combinatie van beschadigingen van de bloedvaten en zenuwen, verergerd door psychologische factoren.

Zenuwbeschadiging

Bij een langdurige slechte bloedsuikercontrole kunnen de zenuwen beschadigd worden. Afhankelijk van welke zenuwen zijn beschadigd en in welke mate, kan de intensiteit van het orgasme minder worden en de erectie minder langdurig of stevig. (Dit hoeft echter niet. Er zijn mannen met ernstige neuropathie die géén last hebben van erectieproblemen.) Dit is een heel geleidelijk proces. In de loop van de tijd zal de penis steeds wat minder makkelijk stijf worden. Doorgaans heeft dit geen invloed op de mate waarin iemand zin in seks heeft — lust wordt namelijk vooral bepaald door het hormoon testosteron.

Naast een goede instelling van het bloedglucosegehalte zijn er voor mannen met erectiestoornissen verschillende behandelmogelijkheden. Meer hierover leest u in ons artikel Oorzaken van erectiestoornissen.

Complicaties en seksuele disfuncties

Er is een duidelijke samenhang tussen het hebben van diabetescomplicaties en seksuele disfuncties. Uit onderzoek blijkt dat mannen met diabetes zonder complicaties vergelijkbare seksuele activiteit hebben als mannen zonder diabetes. Maar bij mannen mét complicaties (ogen, nieren, zenuwstelsel) neemt de kans op seksuele problemen aanzienlijk toe.

Droog klaarkomen

Bij beschadiging van bepaalde zenuwen kan het voorkomen dat het zaadvocht tijdens het orgasme niet naar buiten komt maar in de blaas terechtkomt (retrograde ejaculatie). Het orgasmegevoel blijft gewoon aanwezig. Droog klaarkomen is niet gevaarlijk, maar kan wel verwarrend of onprettig zijn. Bespreek het met uw arts.

Minder zin in seks

Minder zin in seks kan meerdere oorzaken hebben: een slechte bloedglucose-instelling, vermoeidheid, somberheid, of bijwerkingen van medicijnen. Als de bloedsuiker weer goed is ingesteld, keert het verlangen vaak vanzelf terug. Lees ook ons artikel over geen zin in seks bij mannen.

Vrouwen, diabetes en seksualiteit

Vrouwen met diabetes kunnen pijn bij het vrijen, verminderde zin in vrijen, verminderde opwinding en moeilijker vochtig worden ervaren. Ook kan schade aan het zenuwstelsel leiden tot minder gevoel tijdens het vrijen.

Pijn bij vrijen

De pijn bij het vrijen kan ontstaan doordat de vagina niet vochtig genoeg wordt of door schimmelinfecties. Als de bloedglucose lange tijd te hoog is, bevat de urine veel glucose. Bacteriën en schimmels kunnen dan makkelijk de kop opsteken en een schimmelinfectie veroorzaken aan de vagina of penis. Deze infecties kunnen de wand van de vagina beschadigen. Dit veroorzaakt een jeukend of branderig gevoel en vervelende witte afscheiding, waardoor de zin in seks behoorlijk kan afnemen en seks ook pijnlijk kan zijn. Het is belangrijk om deze infecties snel te laten behandelen. En uiteraard is een goede regulatie van de bloedglucosewaarden van belang als preventie. Meer hierover leest u in ons artikel over pijn bij vrijen.

Onzekerheid en angst

Diabetes kan het vertrouwen in het eigen lichaam behoorlijk aantasten. U kunt zich onzeker voelen doordat u afhankelijk bent van tabletten of insuline en doordat u misschien niet meer alles mag of kunt wat u voorheen wel deed. Ook overgewicht, het vaker hebben van incontinentieklachten, schimmelinfecties en blaasontsteking na de gemeenschap kan het vertrouwen in het eigen lichaam een flinke deuk geven. Misschien bent u of uw partner bang voor hypo's tijdens het vrijen. Of heeft u het gevoel minder aantrekkelijk gevonden te worden met een insulinepomp en schaamt u zich voor de pomp. Een goede diabetesverpleegkundige helpt u met praktische tips, maar soms is een gesprek met een seksuoloog precies wat u nodig heeft.

Verminderde opwinding

Door beschadiging van de bloedvaten en zenuwen kan de doorbloeding van de vagina en clitoris afnemen. Hierdoor wordt de vagina minder vochtig bij opwinding en kan het langer duren voordat u opgewonden raakt. Dit is geen teken van desinteresse — het is een lichamelijk gevolg van de diabetes. Een goed glijmiddel kan al veel verschil maken.

Tips en adviezen

Bloedsuiker en lust

Zorg dat uw bloedsuikerspiegel goed is ingesteld. Bij een hoge bloedsuiker daalt vaak de lust. Als de bloedglucose weer normaal is, verdwijnt deze klacht meestal vanzelf.

Omgaan met hypo's tijdens seks

Bent u bang voor een hypo tijdens het vrijen? Eet iets vooraf of houd iets bij de hand. Bij vrijen verbruikt u extra energie en dit kan leiden tot lage bloedglucosewaarden. Bloedglucosecontrole voor en na het vrijen kan inzicht geven in de invloed van seks op uw bloedglucose. Het bij de hand hebben van Dextro om de energie meteen aan te vullen kan ook een goed idee zijn.

Bij urineverlies

Drink minder voor het bedrijven van de liefde en ga vooraf nogmaals naar het toilet. De positie van de vrouw-bovenop-de-man kan dit probleem ook verminderen. Mannen kunnen eventueel ook een condoom gebruiken. Oefeningen voor het versterken van de bekkenbodem helpen goed tegen urineverlies. Meer hierover leest u in Oefeningen en tips voor versterken van de bekkenbodem.

Bij gevoelsstoornis

Probeer de gevoelens in uw lichaam opnieuw te ontdekken, zelf of bijvoorbeeld door een sensuele massage van uw partner. Als u merkt dat uw geslachtsdelen ongevoelig worden: probeer nieuwe gevoelige plekken te ontdekken. Neem meer tijd voor het vrijen als het langer duurt om opgewonden te raken. Het gebruik van vibrators of andere stimulatie kan heel fijn zijn. Eerste vibrator? Wij helpen u graag met het kiezen van de juiste vibrator.

Bij vaginale droogheid en pijn

Het ongemak van vaginale droogheid en pijn bij het vrijen kan goed weggenomen worden door een glijmiddel te gebruiken. Er zijn tegenwoordig ook capsules met glijmiddel verkrijgbaar (op recept) die na het inbrengen langzaam oplossen en de vagina geruime tijd vochtig houden. Het aanleren van spierontspannende technieken kan leiden tot minder of geen pijn bij het vrijen. Wilt u meer weten over glijmiddelen? Lees dan het artikel Hoe kies je het juiste glijmiddel?

Medicijnen en bijwerkingen

Mensen met diabetes die last hebben van bijvoorbeeld nierproblemen of hartproblemen gebruiken hiervoor soms medicijnen die lustgevoelens onderdrukken en moe en futloos maken. Vraag in dat geval uw behandelend arts of u kunt overschakelen op een medicijn dat deze vervelende bijwerking niet heeft. Lees ook ons artikel over seksleven na een hartinfarct — de overlap met diabetes is groot.

Glijmiddelen voor comfortabel vrijen

Bekijk alle

Praat erover — met uw partner en uw arts

Komt u er zelf niet uit? En kunt u hulp gebruiken om uw seksleven (weer) leuker te maken? Praat erover met uw huisarts. Bedenk dat u echt niet de enige bent en dat seksualiteit een heel gewoon onderdeel van een diabetesconsult hoort te zijn. Ook de artsen zelf worden hier regelmatig op gewezen. Wie de drempel eenmaal genomen heeft, zal merken dat het voor behandelaars geen ongewoon onderwerp is.

Ook kunt u de hulp inroepen van een seksuoloog. Er zijn zelfs seksuologen die gespecialiseerd zijn in chronische ziekten, zoals diabetes. Voor informatie en persoonlijke vragen kunt u ook de Diabetesinformatielijn bellen: (033) 463 05 66.

Op de website van Stichting Sick and Sex vindt u uitgebreide informatie over diabetes en seksualiteit, inclusief informatieve video's en doorverwijzingen naar gespecialiseerde hulpverleners. Een aanrader als u zich verder wilt verdiepen.

Bronnen

  1. Diabetesvereniging Nederland (DVN). Seksuele problemen bij diabetes. DVN.nl
  2. Diabetesfonds. Seksualiteit en diabetes. Diabetesfonds.nl
  3. Seksualiteit.nl (Rutgers). Diabetes en seksualiteit. Seksualiteit.nl
  4. Stichting Sick and Sex. Diabetes en seksualiteit — informatie, video's en hulpbronnen. Sickandsex.nl
  5. Nienke Dekkinga, Consulent Seksuele Gezondheid. Bijdrage aan dit artikel. Fijnvrijen.nl

Veelgestelde Vragen

Kan diabetes invloed hebben op uw seksleven?

Ja, diabetes kan invloed hebben op lust, opwinding en seksueel functioneren. Dit komt door beschadiging van bloedvaten en zenuwen, door medicijnbijwerkingen, en door psychologische factoren als somberheid en onzekerheid. Maar het merendeel van de diabetespatiënten heeft een prima seksleven, mits goed ingesteld.

Hoe veroorzaakt diabetes erectieproblemen?

Ongeveer de helft van de mannen met diabetes krijgt te maken met erectieproblemen. Dit komt door beschadiging van de kleine bloedvaten en zenuwen die naar de penis lopen, vaak verergerd door psychologische factoren. Een goede bloedsuikerinstelling vermindert het risico aanzienlijk.

Kan diabetes pijn bij het vrijen veroorzaken?

Ja, vooral bij vrouwen. Door een hoge bloedglucose wordt de vagina minder vochtig en ontstaan er sneller schimmelinfecties. Beide kunnen pijn bij het vrijen veroorzaken. Een goed glijmiddel en goede bloedsuikerregulatie helpen hiertegen.

Wat kunt u doen bij een hypo tijdens het vrijen?

Eet iets vooraf of houd druivensuiker (Dextro) bij de hand. Vrijen kost extra energie, wat kan leiden tot een hypo. Meet eventueel uw bloedglucose voor en na het vrijen om inzicht te krijgen in het effect. Als u een insulinepomp draagt, kunt u deze voor het vrijen afkoppelen.

Helpt een glijmiddel bij vaginale droogheid door diabetes?

Ja, een glijmiddel kan het ongemak van vaginale droogheid en pijn bij het vrijen goed wegnemen. Er zijn ook capsules met glijmiddel verkrijgbaar op recept die de vagina langere tijd vochtig houden. Kies bij voorkeur een glijmiddel op waterbasis.

Kan diabetes leiden tot minder zin in seks?

Ja, verminderd seksueel verlangen komt voor bij zowel mannen als vrouwen met diabetes. Dit kan veroorzaakt worden door een slechte bloedsuikerinstelling, vermoeidheid, somberheid of bijwerkingen van medicijnen. Als de bloedglucose weer goed is ingesteld, keert het verlangen vaak terug.

Wat is droog klaarkomen en komt dit vaker voor bij diabetes?

Bij droog klaarkomen komt het zaadvocht niet naar buiten maar belandt het in de blaas (retrograde ejaculatie). Het orgasmegevoel blijft aanwezig. Dit komt vaker voor bij mannen met diabetes door beschadiging van bepaalde zenuwen. Het is niet gevaarlijk maar kan verwarrend zijn.

Bij wie kunt u terecht met vragen over diabetes en seksualiteit?

Uw huisarts, internist of diabetesverpleegkundige zijn de eerste aanspreekpunten. Daarnaast kunt u terecht bij een seksuoloog, bij voorkeur gespecialiseerd in chronische ziekten. De Diabetesinformatielijn is bereikbaar via (033) 463 05 66. Op sickandsex.nl vindt u uitgebreide informatie en video's.

Laisser un commentaire

Veuillez noter que les commentaires doivent être approuvés avant d'être publiés.

Gerelateerde berichten