Vroegtijdige zaadlozing een onderschat probleem
Te snel klaarkomen oftewel vroegtijdige ejaculatie of vroegtijdige zaadlozing: iedere man heeft er wel eens last van. Maar sommige mannen komen wel heel snel klaar. En dat kan leiden tot een moeizaam seksleven, schaamte en zelfs relatieproblemen en depressiviteit.
Wat is de oorzaak van vroegtijdige zaadlozing? En hoe komt u er van af? De antwoorden vindt u hier. Met dank aan de specialist op dit gebied, B. de Boer.
Gaat niet vanzelf over, ook niet bij het ouder worden
De cijfers leren dat vroegtijdige zaadlozing niet alleen in de puberteit voorkomt. Volgens sommige deskundigen gaat het zelfs om een 'ongelofelijk onderschat mannenprobleem'. Wereldwijd schijnen meer mensen last te hebben van vroegtijdige ejaculatie dan van het erectieprobleem waar Viagra voor op de markt kwam. En het verdwijnt helaas niet vanzelf, ook niet bij het ouder worden.
Vroegtijdige zaadlozing: pak het aan
Er berust nog steeds een groot taboe op 'vroegtijdige zaadlozing' en maar weinig mannen die er last van hebben zoeken daarvoor hulp (9%). En dat is niet onbegrijpelijk want in het verleden waren er weinig succesvolle behandelingen en medicijnen.
Gelukkig is tegenwoordig vroegtijdige ejaculatie steeds beter te verhelpen. En we leven maar één keer en fantastische seks zou een goed item op ieders 'bucketlijst' zijn. Dus lees verder.
Wanneer spreek u van vroegtijdige ejaculatie?
Vroegtijdig ejaculatie wordt gedefinieerd als 'een ejaculatie die herhaaldelijk voorkomt ten gevolge van een minimale stimulatie voor, tijdens of kort na penetratie en vroeger dan de patiënt het wenst'. Bovendien moet het een bron van uitgesproken teleurstelling vormen of de partnerrelatie verstoren. En moet de man geen controle hebben over zijn zaadlozing. Anders gezegd: u komt sneller klaar dan uzelf of uw partner wil.
Hoe lang duurt een 'normale' penetratie?
Om inzicht te krijgen in de vraag hoe lang een penetratie normaal gesproken duurt is in de VS en Canada een grootschalig onderzoek verricht. Duizenden stellen is gevraagd de exacte tijd te meten tussen de eerste penetratie van de vagina tot de ejaculatie. Uit dit onderzoek kwam het volgende beeld naar voren :
- Kort – 0 tot 2 minuten
- Voldoende – 3 tot 7 minuten
- Ideaal – 7 tot 13 minuten
- Te lang – 10 tot 30 minuten
De bovenstaande tijden zijn belangrijk om te weten, omdat onrealistische verwachtingen tot teleurstelling en spanning kunnen leiden. En dit gaat uiteraard niet samen met ontspannen genieten. Het is een fabel dat seks minimaal 15 minuten, of nog langer, zou moeten duren.
En ook hier geldt dat iets pas een probleem is als de man en/of de partner dit een probleem vindt. Komt een man na bijvoorbeeld 2 minuten penetreren klaar en vinden beide partners dit prettig dan is er geen sprake van een probleem. Verwacht een man het penetreren een half uur vol te moeten houden en het lukt hem 'slechts' een kwartier, dan is er geen sprake van een vroegtijdige zaadlozing maar van een verschil in wenselijkheid en realiteit.
Hoe vaak komt vroegtijdige zaadlozing voor?
Seksuologen spreken van een voortijdige zaadlozing als een man bij elke gemeenschap binnen 1 minuut en vaak al binnen 30 seconden klaarkomt. En als er daarnaast sprake is van:
- geen variatie in de snelheid van klaarkomen
- consequent het gevoel aanwezig is dat er geen controle is over het moment van ejaculeren
- het probleem zich in verschillende situaties of bij verschillende manieren van vrijen voordoet
De groep mannen die met deze vorm van vroegtijdige zaadlozing kampt is naar alle waarschijnlijkheid ongeveer 2 -3 % van de mannelijke bevolking. De groep mannen die er in mindere mate last van heeft is uiteraard veel groter. Onderzoekgegevens naar de aantallen en de verschillende gradaties hebben we niet kunnen vinden. Wel komt uit een Nederlands onderzoek dat 64% van de mannen vindt dat ze 'wel eens' te vroeg klaarkomen. Voor een belangrijk deel van deze mannen is het een 'issue'.
De getallen op een rijtje:
- 30 % van de mannen tussen 18-29 geeft aan dat te snel klaarkomen een 'issue' is
- 32 % in de leeftijdsgroep 30-39
- 28 % in de leeftijdsgroep 40-49 en
- 31 % in de leeftijdsgroep 50-59
Of de aantallen juist zijn of niet, het is duidelijk dat het veel mannen bezig houdt en dat het een misverstand is om te denken dat vroegtijdige zaadlozing met het ouder worden overgaat.
Twee vormen van vroegtijdige zaadlozing
Urologen en seksuologen maken een onderscheid tussen twee varianten van vroegtijdige zaadlozing: de primaire PE en secundaire PE. (PE staat voor premature ejaculatie).
- De primaire vorm (Primaire PE) heeft u als u al vanaf uw eerste seksuele contacten te vroeg klaarkomt, als het gebeurt bij vrijwel elke partner, en als het blijft bestaan of verergert met het ouder worden.
- Men spreekt over Secundaire PE als het te snel klaarkomen op een bepaald moment de kop opsteekt, terwijl u gewoonlijk probleemloos functioneert op seksueel vlak. Hierbij heeft de man eigenlijk nooit last gehad van te snel klaarkomen, maar heeft hij er op latere leeftijd ineens last van. De oorzaken kunnen dan puur lichamelijk zijn (bijvoorbeeld problemen met de prostaat) of meer psychologisch (bijvoorbeeld problemen met de partner). De secundaire vorm kan ook gepaard gaan met erectie problemen.
Wat is de oorzaak van vroegtijdige zaadlozing?
De deskundigen zijn er nog niet uit wat de precieze oorzaak is van vroegtijdige zaadlozing. Sommigen geloven dat angst de voornaamste boosdoener is, andere denken aan aangeleerd gedrag, te hoge verwachtingen, overmatige of onvoldoende opwinding of spierspanning.
Dat het een probleem is dat zich alleen 'tussen de oren' afspeelt en dus het gevolg is van verminderd zelfvertrouwen, schuldgevoelens of frustraties, is in ieder geval een al lang achterhaalde stelling.
Een overtuiging die de laatste jaren steeds meer terrein heeft gewonnen is dat vroegtijdige zaadlozing een puur (neuro)biologisch verschijnsel is.
De mogelijke oorzaken van vroegtijdige ejaculatie vanuit verschillende perspectieven op een rijtje
Angst en te hoge verwachtingen
Druk om te presteren en de angst het niet goed te doen, zorgen voor seksuele onzekerheid. Als daarbij onrealistische doelen worden gesteld kan dat een hoop stress opleveren en daarmee neemt de kans op een vroegtijdig orgasme toe. Door stress en spanning heeft u namelijk minder controle over de zaadlozing.
Aangeleerd gedrag
Masters & Johnson (1970) meenden dat premature ejaculatie een soort aangeleerd gedrag was. Het zou ontstaan zijn doordat de man in het begin van zijn seksuele carrière vaak vlug en stiekem klaar moest komen als hij met een partner was. Ook als hij masturbeerde deed hij dat heel vlug en snel, in plaats van er uitgebreid van te genieten. Het vlug klaarkomen zou dus een aangeleerd gedrag zijn.
Signaalstoffen hersenen (biologisch)
Op basis van wetenschappelijk onderzoek dat in de afgelopen jaren is uitgevoerd, lijkt het nu ook waarschijnlijk dat er een biologische oorzaak aan ten grondslag kan liggen. De oorzaak zou liggen in een te lage concentratie serotonine.
Serotonine is een zogenaamde neurotransmitter die boodschappen in de hersenen overbrengt. De menselijke hersenen bevatten enkele minuscule gebieden die een cruciale rol spelen bij het tot stand komen van een zaadlozing. Deze gebiedjes maken onderling contact met behulp van de stof serotonine.
Om tot een zaadlozing te komen dient de man een zekere mate van opwinding te ervaren in combinatie met lichamelijk contact aan de penis. De link tussen opwinding en lichamelijk contact wordt in de hersenen gelegd door deze serotonine. De receptoren in de hersenen van de mannen die kampen met vroegtijdige zaadlozing krijgen geen juiste signaal over het moment waarop de zaadlozing moet plaats vinden.
Hoewel de meningen over de oorzaken van vroegtijdige zaadlozing verdeeld zijn, is vrijwel iedereen het er over eens dat de 2-3 % van de mannen die binnen 1 minuut klaarkomt last heeft van een serotonine tekort.
Overgevoelige penis
Een andere biologische verklaring is dat vroegtijdige ejaculatie voorkomt bij mannen die van nature een overgevoelige penis hebben.
Genetische aanleg
Mogelijk hebben mannen met bepaalde genen sneller last van te snel klaarkomen. Uit onderzoek is gebleken dat vroegtijdige zaadlozing voor een gedeelte genetisch bepaald is.
Prostaat
Volgens enkele studies hebben 26% tot 77% van mannen met chronische prostatitis of chronisch bekkenpijnsyndroom een vroegtijdige zaadlozing. Ontsteking van de prostaat en chronische bacteriële prostatitis zijn als gemeenschappelijke bevindingen gerapporteerd bij mannen met secundaire vroegtijdige zaadlozing.
Ziektes
Bij een aantal ziektes verloopt de prikkeloverdracht in de hersenen te snel, waardoor de man te vroeg klaarkomt. De ziektes die dit kunnen veroorzaken zijn: nierziekten, MS (mannen en vrouwen), diabetes, COPD, hart- en vaatziekten, dwarslaesie, Parkinson.
Bekkenbodem
De bekkenbodem speelt een belangrijke rol bij zowel de opwinding als het orgasme. Bij opwinding geldt zowel voor mannen als vrouwen dat het af en toe aanspannen van de bekkenbodem de opwinding doet toenemen. Wanneer de bekkenbodemspieren te zeer gespannen zijn (door bijvoorbeeld stress) kan extra aanspanning tijdens de opwindingsfase bij mannen tot overprikkeling leiden, waardoor er controle-verlies ontstaat en vroegtijdig klaarkomen het gevolg kan zijn. Maar niet alleen overactiviteit, ook onder-activiteit kan een rol spelen. Een onder-actieve bekkenbodem geeft weinig controle op het uitstellen van de ejaculatie.
Ejaculatie uitstellen: wat zijn de mogelijkheden?
De discussie of vroegtijdige zaadlozing een psychische oorzaak heeft of een biologische ziet u ook terug als u op zoek gaat naar mogelijke behandelingen. Zo is er psychotherapie, zijn er oefeningen en zijn er medicijnen. Het is van belang dat u zich bewust bent van deze discussie en dat de keuze bij u ligt.
Meer weten over het uitstellen van vroegtijdige zaadlozing?
Lees dan verder in het artikel Zaadlozing uitstellen en langer genieten.
Met veel dank aan (geïnterviewd voor dit artikel):
- Bert-Jan de Boer, huisarts en plas- en erectiestoornis deskundige, gepromoveerd op dit onderwerp. In Nederland is hij dé deskundige op dit gebied. U kunt hem bereiken via de website https://www.dbmgz.nl/
- Klazien Jansma, bekkenfysiotherapeut MSPT en consulent seksuele gezondheid. Praktijk Fysio Woldmeenthe, Sluisweg 12, 8332JC Steenwijk, e-mailadres: klazien.jansma@gmail.com
Veelgestelde vragen
Wat is vroegtijdige zaadlozing precies?
Vroegtijdige zaadlozing betekent dat de man structureel sneller klaarkomt dan gewenst, vaak binnen één tot twee minuten, met weinig controle over het moment. Het is de meest voorkomende seksuele klacht bij mannen — naar schatting 20 tot 30 procent heeft er last van.
Wat zijn de oorzaken?
Biologische oorzaken zijn een overgevoelige eikel, genetische aanleg en afwijkende serotoninehuishouding. Psychische oorzaken zijn prestatieangst, stress, relatieproblemen en aangeleerde patronen. Ook een zwakke bekkenbodem kan bijdragen aan verminderde controle.
Kan ik zelf iets doen?
Ja, er zijn effectieve zelfoefeningen. De start-stoptechniek: stop de stimulatie vlak voor het point of no return. De squeezetechniek voegt druk op de eikel toe. Bekkenbodemtraining versterkt de controle. Masturbatie-oefeningen waarbij u bewust langer wacht, trainen eveneens.
Helpt bekkenbodemtraining?
Ja, onderzoek toont aan dat bekkenbodemtraining effectief is. Door de spieren te versterken krijgt u meer controle. Studies laten zien dat 12 weken gerichte training de ejaculatietijd significant verlengt bij het merendeel van de mannen. Het is veilig, gratis en bewezen.
Zijn er medicijnen?
Ja, dapoxetine is specifiek goedgekeurd voor vroegtijdige zaadlozing. Sommige artsen schrijven SSRI-antidepressiva off-label voor. Er bestaan ook verdovende crèmes en sprays die de gevoeligheid verminderen. Overleg altijd met een arts over de juiste aanpak.
Kan een seksuoloog helpen?
Absoluut. Een seksuoloog helpt met gedragstherapeutische technieken, behandelt prestatieangst en betrekt uw partner. De combinatie van oefeningen, educatie en eventueel medicatie geeft het beste resultaat. Schaam u niet — het is een veelvoorkomende klacht met effectieve behandelingen.
Welke hulpmiddelen kunnen helpen?
Verdovende condooms of crèmes verminderen de gevoeligheid. Een penisring kan het moment uitstellen. Speciale masturbatietrainers zijn ontworpen om de controle te oefenen. Een vibrator kan worden ingezet om uw partner te bevredigen. Combineer hulpmiddelen altijd met gedragsoefeningen.
3 commentaires
Ik wilde even reageren omdat ik net op een interessant artikel stuitte over het serotonine gehalte in de hersenen en snel/vroegtijdig ejaculeren. Nu merk ik zelf dat als ik dagelijks l-tryptofaan slik of pure hasj of wiet rook voor en tijdens het seksen dat ik het minder snel ejaculeer. Hebben de beide mannen van de reacties hier ook ervaring mee? Zo niet dan is het het proberen waard. Verder merk ik ook dat ik het langer vol hou na een zware workout in de gym want dan is mijn serotonine gehalte ook hoger!
Ik herken de reactie van mevrouw, misschien moet haar vriend eens medicatie proberen. Zelf heb ik nog geen medicatie geprobeerd omdat het schandalig duur is en ik wacht tot de prijzen dalen. Een andere oplossing zie ik niet. Ik heb er al heel mijn leven last van en het is er niet op verbeterd. In een relatie kan het misschien iets minder erg zijn na een tijdje, maar zelfs als ik volledig ontspannen en gedachtenloos ben heb ik er geen controle over. Ik heb vaak een orgasme na minder dan 30 sec, bij grote opwinding hoeft er soms zelfs geen penetratie zijn om klaar te komen. Na een eerste orgasme is het iets beter, maar ook niet zo heel veel. Ik voel het aan als een biologische/genetische oorzaak, die ik niet echt kan beïnvloeden. Wat mijn inziens de dokters en wetenschappers eens moeten onderzoeken, is het verband tussen vroegtijdige zaadlozing en algemene OVER- of HOOGGEVOELIGHEID. Ik denk dat daar wel iets te vinden is…
Ik heb zelf jaren last gehad van PE. Uiteindelijk medicatie gaan gebruiken (paroxetine) en daar heb ik heel veel baat gehad. Ik schrijf het aan mijn patiënten ook voor en die zijn erg blij. Wees niet bang voor alle spookverhalen die rond gaan over dit soort medicatie (het is een antidepressivum). Ik heb slechts van één ding spijt: dat ik niet veel eerder begonnen ben. NB: Het wordt gewoon vergoed door de zorgverzekeraar. En ook niet schromen om naar de huisarts te gaan. Gewoon bespreken en zeggen wat je wil. Het is niets om je voor te schamen.